Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với kỷ niệm Quốc Khánh 2/9, 50 năm truyền thống trường Đại học Tài Chính – Marketing và sự phát triển của Viện Công nghệ tài chính ngân hàng

Ngày 2 tháng 9 năm 1945 là một trong những mốc son chói lọi nhất trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước toàn thể quốc dân đồng bào và thế giới về sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra một kỷ nguyên mới của dân tộc - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, nhân dân lao động trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình. Trải qua hơn tám thập kỷ, ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại của ngày Quốc khánh 2/9 vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đoàn kết và khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc. Kỷ niệm Quốc khánh 2/9 vì vậy không chỉ là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động và thế hệ trẻ ôn lại truyền thống vẻ vang của dân tộc, mà còn là dịp để nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình trong việc tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, biến niềm tự hào về quá khứ thành động lực hành động trong hiện tại và tương lai.

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Trong toàn bộ di sản tư tưởng của Người, độc lập dân tộc, quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân, chăm lo đời sống nhân dân, phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, đào tạo con người và xây dựng đội ngũ cán bộ vừa có đức vừa có tài luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, độc lập không phải là mục tiêu cuối cùng nếu nhân dân chưa được hưởng ấm no, tự do và hạnh phúc. Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng, Người đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao dân trí, phát triển giáo dục và xây dựng con người mới. Tư tưởng đó tiếp tục có giá trị định hướng sâu sắc đối với sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo hiện nay, nhất là trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Trong bối cảnh mới, độc lập, tự chủ của một quốc gia không chỉ được bảo đảm bằng sức mạnh chính trị, quốc phòng và an ninh, mà còn gắn chặt với năng lực tự chủ về kinh tế, tài chính, khoa học, công nghệ, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao. Thực tiễn phát triển của thế giới cho thấy quốc gia nào làm chủ được tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao thì quốc gia đó có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh, củng cố sức mạnh tổng hợp và giữ vững độc lập, tự chủ trong điều kiện toàn cầu hóa. Vì vậy, học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay cần được thể hiện bằng tinh thần chủ động học tập, không ngừng nâng cao trình độ, làm chủ khoa học – công nghệ, đổi mới tư duy, nâng cao năng suất lao động, xây dựng ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Đối với đội ngũ cán bộ, giảng viên và người học trong các cơ sở giáo dục đại học, đây không chỉ là yêu cầu về chuyên môn mà còn là yêu cầu về bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đối với Trường Đại học Tài chính - Marketing, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi Nhà trường kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống, từ ngày 01/9/1976 đến ngày 01/9/2026. Nửa thế kỷ xây dựng và phát triển là một chặng đường đáng tự hào, ghi dấu sự nỗ lực không ngừng của nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ, giảng viên, viên chức, người lao động, học viên và sinh viên Nhà trường. Từ tiền thân là cơ sở đào tạo cán bộ trong lĩnh vực vật giá, trải qua nhiều giai đoạn phát triển, chuyển đổi mô hình và mở rộng chức năng, nhiệm vụ, Trường Đại học Tài chính - Marketing ngày nay đã từng bước khẳng định vị thế là một cơ sở giáo dục đại học có uy tín trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và cung cấp nguồn nhân lực trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính, marketing, quản trị và những ngành nghề liên quan. Dấu mốc 50 năm với tinh thần “Nửa thế kỷ vươn mình – Tạo giá trị bền vững” không chỉ là dịp để Nhà trường nhìn lại chặng đường đã qua, tri ân những thế hệ đã có nhiều đóng góp, mà quan trọng hơn là xác định rõ trách nhiệm trong giai đoạn phát triển mới, tiếp tục đổi mới quản trị đại học, nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức, tăng cường hợp tác quốc tế và gắn kết chặt chẽ hơn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Sự gần nhau giữa hai dấu mốc ngày 01/9 - Ngày truyền thống của Trường Đại học Tài chính - Marketing và ngày 02/9 - Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam càng làm nổi bật ý nghĩa của trách nhiệm kế thừa và phát triển. Nếu ngày Quốc khánh 2/9 nhắc nhở chúng ta về giá trị thiêng liêng của độc lập, tự do, về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng vươn lên của đất nước, thì hành trình 50 năm của UFM là một minh chứng sinh động cho việc cụ thể hóa những giá trị ấy thông qua giáo dục, đào tạo, phát triển tri thức và nguồn nhân lực. Giá trị của một trường đại học không chỉ được đo bằng số năm hình thành, quy mô đào tạo hay số lượng chương trình, mà trước hết được thể hiện ở chất lượng nguồn nhân lực mà Nhà trường cung cấp cho xã hội, ở những công trình nghiên cứu có giá trị, ở những đóng góp đối với sự phát triển của cộng đồng, doanh nghiệp và nền kinh tế, cũng như ở uy tín và niềm tin mà xã hội dành cho Nhà trường. Vì vậy, kỷ niệm 50 năm không chỉ là dịp khẳng định thành tựu mà còn phải trở thành động lực thúc đẩy mỗi cán bộ, giảng viên, viên chức, người lao động và người học tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, đổi mới, sáng tạo và quyết tâm xây dựng Nhà trường phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Trong hành trình đó, Viện Công nghệ tài chính ngân hàng (CNTCNH)là một trong những đơn vị thể hiện rõ tinh thần đổi mới và thích ứng với yêu cầu của thời đại. Tiền thân của Viện là Khoa Tài chính - Ngân hàng, được hình thành và phát triển trên nền tảng đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Trước yêu cầu mạnh mẽ của chuyển đổi số, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, ngân hàng số và các mô hình kinh doanh tài chính mới, việc phát triển thành Viện CNTCNH thể hiện định hướng chủ động đổi mới, từng bước gắn kết chặt chẽ giữa kiến thức tài chính - ngân hàng truyền thống với công nghệ hiện đại. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về tên gọi hay cơ cấu tổ chức, mà còn phản ánh yêu cầu đổi mới căn bản trong đào tạo và nghiên cứu: người làm tài chính trong thời đại mới không chỉ cần nắm vững kiến thức về tài chính doanh nghiệp, ngân hàng, thị trường vốn, đầu tư hay quản trị rủi ro, mà còn phải có năng lực tiếp cận và làm chủ dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính, ngân hàng số và các công cụ phân tích hiện đại.

Sự phát triển của Viện CNTCNH cũng là một biểu hiện cụ thể của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về tinh thần học tập, tự học, sáng tạo và không ngừng tiến bộ. Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về tinh thần học tập suốt đời. Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Người luôn chủ động học hỏi từ thực tiễn, tiếp thu tinh hoa văn hóa và tri thức nhân loại, đồng thời vận dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam. Tinh thần đó đặt ra yêu cầu đối với mỗi cán bộ, giảng viên và sinh viên hôm nay phải không ngừng cập nhật tri thức, nâng cao trình độ, chủ động tiếp cận cái mới, không bảo thủ, trì trệ, không bằng lòng với những kết quả đã đạt được. Đối với giảng viên, học tập và làm theo Bác phải được thể hiện bằng việc không ngừng đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy, tăng cường nghiên cứu khoa học, gắn lý luận với thực tiễn, sử dụng hiệu quả công nghệ trong đào tạo và hướng dẫn người học phát triển tư duy độc lập, tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và bản lĩnh nghề nghiệp. Đối với sinh viên, việc học tập không thể chỉ dừng lại ở mục tiêu đạt điểm số hay có được văn bằng, mà phải hướng đến việc làm chủ tri thức, hình thành năng lực nghề nghiệp, rèn luyện phẩm chất đạo đức, ý thức trách nhiệm và tinh thần sẵn sàng cống hiến cho xã hội.

Cùng với tinh thần học tập, đạo đức Hồ Chí Minh với những phẩm chất “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” tiếp tục là chuẩn mực có giá trị sâu sắc trong môi trường đại học và đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. “Cần” là tinh thần lao động nghiêm túc, tận tụy, có kế hoạch, có trách nhiệm và không ngừng nâng cao năng suất, chất lượng công việc. “Kiệm” là sử dụng hiệu quả thời gian, ngân sách, tài sản và các nguồn lực, kiên quyết chống lãng phí và hình thức. “Liêm” và “chính” là sự trung thực, ngay thẳng, khách quan, không để lợi ích cá nhân chi phối trách nhiệm nghề nghiệp. Trong môi trường giáo dục đại học, những giá trị đó phải được cụ thể hóa bằng liêm chính học thuật, trung thực trong giảng dạy và nghiên cứu, công bằng trong đánh giá người học, tôn trọng sở hữu trí tuệ, không chạy theo thành tích, không gian lận và không sử dụng các công cụ công nghệ, kể cả trí tuệ nhân tạo, theo cách thiếu trách nhiệm. Đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, đạo đức nghề nghiệp càng có ý nghĩa đặc biệt bởi mọi quyết định tài chính, tín dụng, đầu tư, quản trị rủi ro hay sử dụng dữ liệu đều có thể tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, khách hàng, nhà đầu tư và sự ổn định của thị trường. Vì vậy, đào tạo nhân lực tài chính trong thời đại công nghệ phải đồng thời hình thành ba yếu tố: năng lực chuyên môn, khả năng làm chủ công nghệ và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp.

Việc học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh còn phải được thể hiện rõ qua tinh thần “nói đi đôi với làm”, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với một cơ sở giáo dục đại học đang đứng trước những yêu cầu mới về chất lượng, tự chủ, hội nhập và cạnh tranh. Một chiến lược phát triển chỉ có giá trị khi được chuyển hóa thành kết quả cụ thể. Một chương trình đào tạo chỉ thực sự có chất lượng khi người học sau khi tốt nghiệp có năng lực làm việc, khả năng thích ứng và ý thức trách nhiệm. Một công trình nghiên cứu chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra tri thức mới hoặc góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn. Một hoạt động phục vụ người học chỉ thực sự hiệu quả khi người học cảm nhận được sự thuận tiện, minh bạch, chuyên nghiệp và trách nhiệm. Vì vậy, học phong cách Hồ Chí Minh trong quản trị đại học phải gắn với việc giảm hình thức, tăng hiệu quả; giảm những nội dung chung chung, tăng những kết quả có thể kiểm chứng; xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, từng đơn vị và kiên trì thực hiện công việc đến cùng.

Đối với Viện CNTCNH, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, tăng cường gắn kết doanh nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ tài chính, ngân hàng số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tài chính xanh, ESG và phát triển bền vững. Nghiên cứu khoa học không chỉ hướng đến gia tăng số lượng công trình mà quan trọng hơn là tạo ra tri thức mới, hỗ trợ hoạch định chính sách, giải quyết các vấn đề thực tiễn của doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, qua đó thực hiện phương châm gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành. Trong bối cảnh mới, hoạt động tài chính cũng không thể chỉ hướng đến hiệu quả kinh tế mà cần gắn với trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và lợi ích lâu dài của cộng đồng; việc định hướng các dòng vốn vào khoa học – công nghệ, năng lượng sạch, giáo dục và đổi mới sáng tạo sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống. Vì vậy, đưa tài chính xanh, ESG, quản trị có trách nhiệm và phát triển bền vững vào hoạt động đào tạo, nghiên cứu vừa là yêu cầu chuyên môn, vừa thể hiện trách nhiệm xã hội của Viện đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Kỷ niệm 50 năm Trường Đại học Tài chính – Marketing và Quốc khánh 2/9 là dịp để mỗi cán bộ, giảng viên, viên chức, người lao động và sinh viên nhìn lại trách nhiệm của mình, từ đó tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng những việc làm cụ thể. Đối với giảng viên, tinh thần ấy cần thể hiện trong từng bài giảng, công trình nghiên cứu và hoạt động hỗ trợ sinh viên; đối với viên chức, người lao động là sự tận tụy, kỷ luật, trách nhiệm, cải tiến công việc và thực hành tiết kiệm; đối với sinh viên là thái độ học tập nghiêm túc, trung thực, chủ động nghiên cứu, rèn luyện kỹ năng, ngoại ngữ, năng lực công nghệ, bản lĩnh nghề nghiệp và ý thức cống hiến. Mỗi cá nhân cần thường xuyên tự đánh giá những giá trị mình đã tạo ra cho người học, đơn vị, Nhà trường và xã hội, qua đó biến việc học tập và làm theo Bác thành ý thức tự giác và động lực thường xuyên trong công tác, học tập và rèn luyện. Ngày 2/9/1945 mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do của dân tộc; ngày 01/9/2026 đánh dấu chặng đường 50 năm xây dựng và phát triển của Trường Đại học Tài chính – Marketing; đồng thời, Viện CNTCNH đang bước vào giai đoạn phát triển mới, kết hợp nền tảng tài chính – ngân hàng với công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Những dấu mốc ấy cùng hội tụ ở tinh thần kế thừa, đổi mới, tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên. Vì vậy, mỗi thành viên UFM nói chung và Viện CNTCNH nói riêng cần tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, kỷ cương, liêm chính, đổi mới và sáng tạo; không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức và phục vụ cộng đồng. Từ tinh thần độc lập, tự do của mùa Thu năm 1945 và hành trình “Nửa thế kỷ vươn mình – Tạo giá trị bền vững” của Nhà trường, mỗi thành viên UFM cần tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, biến tri thức thành hành động, đổi mới thành động lực và trách nhiệm cá nhân thành sức mạnh tập thể; góp phần xây dựng Nhà trường và Viện ngày càng phát triển, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đóng góp vào sự phát triển phồn vinh, văn minh, hạnh phúc của đất nước.

Lê Võ Đại Hải, ĐV Viện Công nghệ tài chính ngân hàng