Hành trình tự học và nghiên cứu khoa học: Làm theo lời bác từ những việc nhỏ nhất
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi tự học là con đường quan trọng nhất để hoàn thiện bản thân và cống hiến cho đất nước. Người từng khẳng định: "Học ở trường, học trong sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân." Không chỉ là lời dạy, đó còn là phương châm sống mà Bác đã thực hành trong suốt cuộc đời. Từ một người thanh niên ra đi tìm đường cứu nước với hai bàn tay trắng, bằng ý chí tự học phi thường, Người đã trở thành nhà tư tưởng, nhà văn hóa lớn và vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.
Trong bối cảnh giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, tinh thần tự học của Bác càng có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi giảng viên. Tri thức không ngừng được cập nhật, khoa học công nghệ phát triển từng ngày, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về năng lực chuyên môn, phương pháp giảng dạy và năng lực nghiên cứu. Nếu không chủ động học tập, mỗi người sẽ rất dễ tụt lại phía sau.
Đối với giảng viên, tự học không chỉ là đọc thêm tài liệu hay tham gia các khóa bồi dưỡng chuyên môn mà còn là quá trình chủ động cập nhật tri thức mới, nâng cao trình độ ngoại ngữ, công nghệ thông tin, phương pháp nghiên cứu và kỹ năng giảng dạy hiện đại. Tự học còn là sự sẵn sàng thay đổi tư duy, tiếp cận các hướng nghiên cứu mới, lắng nghe phản hồi từ người học và không ngừng hoàn thiện bản thân. Chính tinh thần học tập suốt đời sẽ giúp mỗi giảng viên giữ được ngọn lửa đam mê nghề nghiệp và thích ứng với sự thay đổi của thời đại.
Song hành với tự học là hoạt động nghiên cứu khoa học. Đối với giảng viên đại học, nghiên cứu khoa học không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là con đường để tạo ra tri thức mới, nâng cao chất lượng giảng dạy và đóng góp cho sự phát triển của nhà trường cũng như xã hội. Mỗi bài báo khoa học, mỗi đề tài nghiên cứu hay mỗi sáng kiến cải tiến trong giảng dạy đều là kết quả của quá trình tích lũy kiến thức, tư duy phản biện và sự kiên trì học hỏi không ngừng.
Thực tế cho thấy, những công trình nghiên cứu có giá trị hiếm khi xuất phát từ những ý tưởng lớn ngay từ đầu mà thường được hình thành từ việc quan sát những vấn đề rất nhỏ trong thực tiễn. Đó có thể là một câu hỏi của sinh viên trên lớp, một hạn chế trong phương pháp giảng dạy, một khoảng trống trong tài liệu nghiên cứu hay một vấn đề phát sinh từ thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội. Khi người giảng viên duy trì thói quen ghi chép, đọc tài liệu mỗi ngày, trao đổi học thuật với đồng nghiệp và không ngừng đặt câu hỏi "vì sao" và "làm thế nào", những ý tưởng nghiên cứu sẽ dần được hình thành và phát triển thành những công trình có giá trị.
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn lao. Đối với mỗi giảng viên, việc làm theo Bác có thể bắt đầu từ những hành động rất giản dị nhưng bền bỉ: dành thêm một khoảng thời gian mỗi ngày để đọc tài liệu chuyên ngành; cập nhật những công trình nghiên cứu mới; học thêm một kỹ năng phân tích dữ liệu; mạnh dạn trao đổi học thuật với đồng nghiệp; hướng dẫn sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học; hay kiên trì hoàn thiện từng bản thảo bài báo trước khi gửi đăng. Chính những việc nhỏ được thực hiện đều đặn sẽ tạo nên sự thay đổi lớn trong năng lực chuyên môn và chất lượng nghiên cứu.
Trong môi trường đại học hiện nay, xây dựng văn hóa tự học và nghiên cứu khoa học không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và uy tín học thuật của nhà trường. Một tập thể giảng viên không ngừng học hỏi sẽ tạo nên môi trường học thuật năng động, khuyến khích đổi mới sáng tạo, lan tỏa tinh thần nghiên cứu đến người học ở các cấp đại học, cao học, nghiên cứu sinh và góp phần thực hiện thành công mục tiêu phát triển giáo dục đại học trong thời kỳ mới.
Hành trình học tập và nghiên cứu là hành trình không có điểm dừng. Mỗi cuốn sách được đọc, mỗi đề tài được hoàn thành, mỗi bài báo được đăng, mỗi kỹ năng mới được tích lũy đều là những bước tiến trên con đường phát triển bản thân. Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi giảng viên hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: học thêm một điều mới mỗi ngày, nghiên cứu kỹ hơn một vấn đề chuyên môn, đổi mới thêm một phương pháp giảng dạy. Khi tinh thần tự học trở thành thói quen và nghiên cứu khoa học trở thành niềm đam mê, đó cũng là lúc việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thiết thực và có ý nghĩa nhất đối với sự nghiệp giáo dục.
Bởi lẽ, học tập và làm việc theo Bác không chỉ là ghi nhớ những lời dạy của Người, mà quan trọng hơn là biến những lời dạy ấy thành động lực để không ngừng học tập, sáng tạo và cống hiến giúp nhà trường, đất nước đổi thay từng ngày. Mỗi bước tiến trong hành trình tự học hôm nay sẽ góp phần tạo nên những giá trị bền vững cho bản thân, cho nhà trường và cho sự phát triển của đất nước trong tương lai, vì một Việt Nam đân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh.
Hồ Thị Lam
Đảng viên Chi bộ Viện Công nghệ tài chính ngân hàng